Γιατί πάντα εγώ πληρώνω; – Μια ιστορία για την αγάπη, τα χρήματα και τα όρια της αξίας μου
«Πάλι εσύ θα πληρώσεις, Μαρία;» Η φωνή της μητέρας μου ακούστηκε κοφτή, σχεδόν επικριτική, καθώς έβλεπε το χέρι μου να βγάζει το πορτοφόλι από την τσάντα. Ήμασταν στο μικρό ταβερνάκι της γειτονιάς, εκεί που κάθε Κυριακή μαζευόμασταν οικογενειακώς. Ο Μιχάλης, ο σύντροφός μου εδώ και πέντε χρόνια, καθόταν δίπλα μου, χαμογελώντας αμήχανα. «Ε, εντάξει, μωρέ, θα τα βρούμε μετά», είπε χαμηλόφωνα, αποφεύγοντας το βλέμμα της μητέρας μου.
Κοίταξα το τραπέζι: τα πιάτα άδεια, τα ποτήρια μισογεμάτα, οι γονείς μου να με κοιτούν με εκείνο το βλέμμα που λέει περισσότερα απ’ όσα θα ήθελα να ακούσω. Από μικρή ήμουν το παιδί που “τα κατάφερνε”. Η μεγάλη κόρη, η υπεύθυνη, αυτή που πάντα έβρισκε λύσεις. Όμως τώρα, στα τριάντα τρία μου, ένιωθα να πνίγομαι από το βάρος των προσδοκιών και των λογαριασμών.
«Μαρία, δεν είναι σωστό αυτό», επέμεινε η μητέρα μου, ενώ ο πατέρας μου αναστέναξε. «Ο Μιχάλης δουλεύει, δεν δουλεύει;»
«Δουλεύει, αλλά…» ψέλλισα, νιώθοντας το πρόσωπό μου να κοκκινίζει. Ο Μιχάλης έσκυψε το κεφάλι. Ήξερα πως δεν του άρεσε αυτή η συζήτηση, αλλά ήξερα επίσης πως δεν θα έλεγε τίποτα. Πάντα έτσι ήταν. Στην αρχή της σχέσης μας, όλα έμοιαζαν ισότιμα. Μοιραζόμασταν τα πάντα: το φαγητό, τα έξοδα, τα όνειρα. Σιγά σιγά, όμως, άρχισα να παρατηρώ πως όλο και πιο συχνά εγώ πλήρωνα το σούπερ μάρκετ, εγώ το ενοίκιο, εγώ τα κοινόχρηστα.
«Δεν πειράζει, μαμά. Εγώ το θέλω», είπα τελικά, προσπαθώντας να κλείσω τη συζήτηση. Μα μέσα μου, κάτι έσπασε. Γιατί το ήθελα; Ή μήπως απλώς το συνήθισα;
Το βράδυ, στο σπίτι, ο Μιχάλης καθόταν στον καναπέ, χαζεύοντας το κινητό του. Εγώ έκανα τους λογαριασμούς, προσπαθώντας να βρω πώς θα πληρώσουμε το ρεύμα και το νερό. «Μιχάλη, μπορείς να μου δώσεις κάτι για τα κοινόχρηστα;» ρώτησα διστακτικά.
«Δεν έχω πολλά τώρα, Μαρία. Πήρα κάτι για το αυτοκίνητο, ξέρεις…»
«Πάλι εγώ, δηλαδή;» Η φωνή μου βγήκε πιο δυνατή απ’ όσο ήθελα. Εκείνος με κοίταξε ξαφνιασμένος. «Μα, δεν το κάνω επίτηδες. Ξέρεις πως περνάω δύσκολα στη δουλειά…»
«Κι εγώ περνάω δύσκολα, Μιχάλη! Δεν είμαι τράπεζα!»
Η σιωπή που ακολούθησε ήταν βαριά. Ένιωσα τα μάτια μου να γεμίζουν δάκρυα. Πόσες φορές είχαμε κάνει αυτή τη συζήτηση; Πόσες φορές είχα καταπιεί το παράπονό μου, για να μην τον πληγώσω; Πόσες φορές είχα πει στον εαυτό μου πως “έτσι είναι η αγάπη”;
Την επόμενη μέρα, στη δουλειά, δεν μπορούσα να συγκεντρωθώ. Η Ελένη, η συνάδελφός μου, με πλησίασε. «Τι έχεις, Μαρία;»
«Τίποτα, μωρέ…»
«Πάλι με τον Μιχάλη;»
Την κοίταξα. Ήξερε. Ήξερε γιατί της τα είχα πει όλα. «Δεν αντέχω άλλο, Ελένη. Νιώθω ότι με εκμεταλλεύεται. Κι όταν το λέω, νιώθω τύψεις. Μήπως είμαι εγώ υπερβολική;»
«Όχι, δεν είσαι. Απλώς έχεις μάθει να δίνεις. Και κάποιοι το εκμεταλλεύονται αυτό.»
Τα λόγια της με χτύπησαν σαν ρεύμα. Είχα μάθει να δίνω. Από μικρή. Όταν ο αδερφός μου είχε προβλήματα στο σχολείο, εγώ έτρεχα να τον βοηθήσω. Όταν ο πατέρας μου έχασε τη δουλειά του, εγώ δούλευα δύο βάρδιες για να βοηθήσω το σπίτι. Και τώρα, με τον Μιχάλη, πάλι εγώ ήμουν αυτή που “έβγαζε τα κάστανα από τη φωτιά”.
Το βράδυ, γύρισα σπίτι αποφασισμένη να μιλήσω. Ο Μιχάλης ήταν πάλι στον καναπέ. «Μιχάλη, πρέπει να μιλήσουμε.»
Σήκωσε το βλέμμα του. «Τι έγινε πάλι;»
«Δεν μπορώ άλλο έτσι. Νιώθω ότι είμαι μόνη μου σε αυτή τη σχέση. Όλα τα έξοδα, όλες οι ευθύνες, όλα πάνω μου. Εσύ τι κάνεις;»
«Μα, σου είπα, δεν έχω πολλά…»
«Δεν είναι μόνο τα λεφτά, Μιχάλη! Είναι το ότι δεν προσπαθείς καν. Δεν κάνεις τίποτα για να αλλάξει αυτό. Κι εγώ κουράστηκα. Κουράστηκα να είμαι πάντα αυτή που δίνει.»
Έμεινε σιωπηλός. Για πρώτη φορά, τον είδα να ταράζεται. «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι…» μου είπε τελικά. «Νόμιζα ότι δεν σε πειράζει.»
«Με πειράζει. Και με πληγώνει.»
Πέρασαν μέρες με αμηχανία. Ο Μιχάλης άρχισε να προσπαθεί λίγο παραπάνω. Έφερνε ψωμί από το φούρνο, πλήρωνε καμιά φορά τον καφέ. Αλλά το βάρος μέσα μου δεν έφευγε. Ήταν σαν να είχε ραγίσει κάτι. Κι όταν μια μέρα βρήκα στο κινητό του μηνύματα με έναν φίλο του, όπου έγραφε «η Μαρία τα πληρώνει όλα, εγώ μια χαρά είμαι», ένιωσα να καταρρέω.
Τον αντιμετώπισα. «Αυτό πιστεύεις για μένα; Ότι είμαι το κορόιδο;»
«Όχι, Μαρία, δεν το εννοούσα έτσι…»
«Έτσι το έγραψες, όμως. Κι έτσι το νιώθω. Δεν αντέχω άλλο.»
Έφυγα από το σπίτι εκείνο το βράδυ. Πήγα στη μητέρα μου. Εκείνη με αγκάλιασε, χωρίς να πει τίποτα. Μόνο μου χάιδεψε τα μαλλιά, όπως όταν ήμουν παιδί.
Τις επόμενες μέρες, ο Μιχάλης με έψαχνε. Μου έστελνε μηνύματα, μου ζητούσε συγγνώμη. Αλλά εγώ ήξερα πως κάτι είχε αλλάξει μέσα μου. Δεν ήθελα να είμαι πια αυτή που δίνει χωρίς να παίρνει. Δεν ήθελα να είμαι το στήριγμα για όλους, όταν κανείς δεν στήριζε εμένα.
Στο σπίτι της μητέρας μου, βρήκα ξανά τον εαυτό μου. Άρχισα να βγαίνω με φίλους, να γελάω, να ζω για μένα. Ο Μιχάλης συνέχισε να προσπαθεί να με φέρει πίσω, αλλά εγώ ήξερα πως αν γύριζα, όλα θα ήταν όπως πριν. Κι εγώ δεν ήθελα πια να πληρώνω – ούτε με χρήματα, ούτε με την ψυχή μου.
Τώρα, μήνες μετά, κοιτάζω πίσω και αναρωτιέμαι: Πόσες φορές αφήνουμε τον εαυτό μας πίσω, για να μην πληγώσουμε τους άλλους; Πόσες φορές πληρώνουμε το τίμημα της αγάπης, χωρίς να το αξίζουμε; Εσείς, τι θα κάνατε στη θέση μου;